Wanneer mogelijk: verschillen, uitzonderingen en controlepunten (Voorwaarden)

Kort antwoord

In uitvaartverzekering-voorwaarden is “wanneer mogelijk” een aanduiding dat iets alleen gebeurt of geldt als de omstandigheden en/of de regeling dat toestaat. Daardoor kunnen dezelfde termen op onderdelen anders uitwerken per aanbieder, per type verzekering (bijvoorbeeld diensten- of geldverzekering) of per gebeurtenis (bij overlijden, verhuizing, of een verandering van voorwaarden). In de praktijk is “wanneer mogelijk” vooral een signaal om goed te controleren: (1) wat er precies van u of de verzekeraar wordt gevraagd, (2) in welke situaties de tekst afwijkt, en (3) welke termijnen en keuzes er dan gelden.

Definitie en afbakening

“Wanneer mogelijk” is geen losse garantie op een uitkomst. Het is een formulering die doorgaans aangeeft dat een handeling of toepassing niet in elke situatie identiek is, maar afhankelijk is van wat er organisatorisch, administratief of juridisch gedaan kan worden.

Binnen “Voorwaarden” betekent dit dat u alert moet zijn op:

situaties waarin de verzekeraar of de uitvoering iets kan doen (bijvoorbeeld informeren, aanpassen, of aanvullende stappen vragen);
situaties waarin de verzekeraar juist niet kan/wil (bijvoorbeeld omdat eerst bewijs nodig is);
situaties waarin uitzonderingen gelden (bijvoorbeeld bij overlijdensgevallen met specifieke oorzaken, of bij afwijkende omstandigheden zoals gezondheidsonderzoek).

Hoe het werkt

Bij veel regelingen ziet u in voorwaarden een vaste volgorde: eerst beoordeelt de verzekeraar of aan administratieve en inhoudelijke eisen is voldaan, daarna volgt de daadwerkelijke uitkering of toepassing van een regeling.

Een voorbeeld van zo’n “eerst beoordelen, dan uitkeren” staat in artikelen over uitkering. Daarin staat dat de verzekeraar uitkeert zodra het verzekeringsbewijs en andere stukken zijn ontvangen en dat de verzekeraar nadere inlichtingen of bewijzen kan verlangen; zolang die informatie ontbreekt, kan de uitkering worden opgeschort.^[1]

Datzelfde patroon helpt om “wanneer mogelijk” te duiden: als de voorwaarden ruimte geven om iets te doen “wanneer mogelijk”, dan zit die mogelijkheid vaak pas na ontvangst van stukken, na een beslissing over recht op uitkering, of na een beoordeling van de situatie.

Wat kan verschillen

Mogelijkheid tot verandering van premie en/of voorwaarden

Bij sommige verzekeringen kunnen premie en voorwaarden worden aangepast. In de voorwaarden is bijvoorbeeld opgenomen dat de verzekeraar premies of voorwaarden mag veranderen, en dat dit kan gelden voor een bepaalde groep of voor alle verzekeringnemers/verzekerden. Ook staat erin dat zo’n verandering via een ledenbesluit van de Algemene Vergadering tot stand kan komen, dat de verzekeraar de ingangsdatum schriftelijk informeert, en dat u de verzekering kunt stoppen op de datum waarop de verandering ingaat (zonder kosten), waarbij u dit binnen een maand moet laten weten.^[2]

Controlepunt hierbij: “wanneer mogelijk” raakt hieraan omdat een wijziging niet “zomaar” gebeurt; er is een formele route en een ingangsdatum. U kunt dan beoordelen of u wilt stoppen op het genoemde moment.

Uitzonderingen die uitwerking beperken

Er kunnen uitzonderingen zijn waarin niet (volledig) wordt uitgekeerd zoals u verwacht op basis van de standaarddekking. In polisvoorwaarden staan bijvoorbeeld regelingen over situaties rond oorlogstijd en terroristische aanslagen, waarbij in die gevallen andere uitgangspunten kunnen gelden dan het standaard verzekerde bedrag.^[3]

Ook staan uitzonderingen bij overlijden en gezondheid/onjuist opgegeven informatie. Er is een passage waarin staat dat als de verzekeraar vermoedt dat niet de volledige en juiste gezondheidsinformatie is opgegeven, de verzekeraar kan vragen naar de reden van overlijden. Als dat vermoeden terecht is, kan de uitkering worden beperkt tot het terugbetalen van betaalde premies. Daarnaast wordt genoemd dat de verzekeraar hulp kan vragen aan een Toetsingscommissie Gezondheidsgegevens voor medische informatie en een beslissing over het recht op het verzekerde bedrag.^[3]

Verder is in de polisvoorwaarden ook een specifieke uitzondering opgenomen bij zelfdoding: overlijdt de verzekerde binnen één jaar na ingangsdatum, dan wordt altijd naar de oorzaak gevraagd; bij zelfdoding binnen dat jaar betalen zij alleen de betaalde premies terug.^[3]

Controlepunt hierbij: “wanneer mogelijk” betekent in deze context niet dat de standaardregeling altijd geldt. Check daarom of de voorwaarden uitzonderingen benoemen bij oorzaken of bij (vermoeden van) onjuiste/ontbrekende informatie.

Uitkering in administratieve ketens (bewijzen, termijnen, opschorting)

Naast inhoudelijke uitzonderingen kunnen administratieve stappen bepalen wanneer uitkering kan plaatsvinden. Zoals hierboven: uitkering kan worden opgeschort zolang benodigde inlichtingen of bewijzen niet zijn ontvangen.^[1]

Overeenkomsten

Ondanks verschillen in uitwerking zie je vaak overeenkomsten in de structuur van de voorwaarden:

Eerst vaststellen of er recht op uitkering is (incl. benodigde stukken) en pas daarna uitkeren of toepassen.^[1]
Reageren binnen termijnen als u iets wilt stoppen of betwisten.
Uitzonderingen zijn expliciet geformuleerd (bijvoorbeeld oorlog/terrorisme, gezondheid/onjuiste gegevens, zelfdoding binnen termijn).^[3]

Beperkingen

“Wanneer mogelijk” kan betekenen dat u niet op voorhand kunt rekenen op een uniforme uitkomst in alle situaties. De daadwerkelijke toepassing kan afhangen van:

wat er precies in uw dossier ontbreekt of nodig is;
of er sprake is van een uitzonderingsgrond die in de voorwaarden is uitgewerkt;
formele procedures bij wijzigingen (bijvoorbeeld instemming via een ledenbesluit) en de gekozen ingangsdatum.^[2]

Daarnaast zijn er situaties waarin rechten vervallen bij niet-tijdige betaling of niet voldoen aan voorwaarden.

Bronnen

Algemene voorwaarden dela, p. 5
DELA, Algemene voorwaarden, p. 5
Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 9