Premievrij maken: wat betekent het, welke kosten spelen mee en wat verandert er?

samenvatting

Premievrij maken betekent dat u stopt met het betalen van premie. De verzekering wordt dan omgezet in een premievrije variant die uitkeert bij overlijden. Uitkering en verzekerd bedrag kunnen dalen ten opzichte van wanneer u premie blijft betalen, omdat de premievrije waarde wordt berekend en daarbij kosten (zoals eenmalige kosten voor premievrij maken en doorlopende administratiekosten) worden meegenomen. Verder kan een verzekering stoppen als de premievrije waarde (of het resulterende verzekerde bedrag) onder een bepaalde grens uitkomt.^[1]

Welke kosten en factoren een rol spelen, hangt samen met de manier waarop uw polis is opgebouwd. In de praktijk is in polisbepalingen vaak terug te vinden dat de premie uit meerdere onderdelen bestaat (spaar-, risicopremie en kostenopslag). Bij premievrij maken vervalt de premiebetaling, terwijl de waarde die is opgebouwd wordt omgezet naar een premievrije waarde op basis van een actuarieel rekenproces.^[1][2]

begrippenkader

Premievrij maken

Premievrij maken is een keuze waarbij u ervoor kiest om te stoppen met premie betalen. De verzekering wordt vervolgens omgezet in een premievrije verzekering die uitkeert bij overlijden.^[1]

In de polisvoorwaarden wordt ook benoemd dat de begunstigde bij overlijden een lager bedrag ontvangt dan wanneer u premie blijft betalen, omdat de opgebouwde waarde wordt omgezet naar een premievrije waarde en omdat kosten worden afgetrokken.^[1]

Premievrije waarde en premievrije omzetting

De premievrije waarde wordt in de polisvoorwaarden beschreven als een opgebouwd bedrag (op basis van betaalde spaarpremie en toevoeging van rente), minus eenmalige kosten voor het premievrij maken en minus jaarlijks terugkerende administratiekosten. Daarna wordt de waarde omgezet naar een premievrije waarde bij overlijden en berekend door een actuaris.^[1]

Daarnaast staat in algemene voorwaarden van DELA dat bij langdurig niet betalen (na een betalingsachterstandstraject) kan worden beoordeeld of er voldoende waarde is voor een premievrije voortzetting; als dat niet zo is, kan de verzekering stoppen en wordt een afkoopwaarde uitgekeerd (volgens relevante artikelen).^[3]

Kostenopslag en premiestelling

In de aangeleverde polisvoorwaarden wordt de premie opgebouwd uit drie onderdelen: (1) spaarpremie voor de uitkering na einddatum van de premiebetaling (niet van toepassing bij een koopsomverzekering), (2) risicopremie voor het overlijden vóór de einddatum en (3) kostenopslag voor eenmalige kosten bij het tot stand komen van de verzekering, doorlopende kosten en dekking voor overige risico’s.^[1]

Hoewel premievrij maken gaat over het stoppen van premiebetaling, bepalen de opgebouwde waarde en de inhoudingen die bij premievrij maken worden toegepast in belangrijke mate wat er na omzetting nog overblijft.^[1]

Grens voor premievrije voortzetting

Er wordt in de polisvoorwaarden een rekenkundige grens genoemd: als het verzekerde bedrag na premievrij maken lager is dan 2% van het oorspronkelijk verzekerde bedrag én ook lager is dan € 50, dan eindigt de verzekering. Daardoor bent u voor deze verzekering niet meer verzekerd.^[1]

Dit betekent praktisch dat “premievrij maken” niet alleen een keuze is om premie te stoppen, maar ook een omzetting waarbij de uitkomst van de berekening bepaalt of de verzekering voortgezet wordt.^[1]

Premievrij maken versus afkopen (afkoop)

Premievrij maken is niet hetzelfde als afkopen. Bij afkopen kunt u ervoor kiezen om de verzekering op te zeggen; dit heet ‘afkopen’. De voorwaarden beschrijven dat bij afkoop een afkoopwaarde wordt uitgekeerd en dat u dan niet meer bent verzekerd.^[1]

Indexering en premie-effecten (relevant voor “wat verandert”)

In de aangeleverde voorwaarden is indexering beschreven: het verzekerde bedrag en reeds geïndexeerde bedragen worden jaarlijks (of soms eens per aantal jaren) aangepast volgens CPI. Ook wordt aangegeven dat verzekeringnemer schriftelijk op de hoogte wordt gesteld van wijzigingen in verzekerde bedragen en indexpremie.^[4]

Bij premievrij maken is de kern dat u geen premie meer betaalt, maar indexatie- en indexpremie-afspraken zijn vooral relevant om te begrijpen welke opbouw en welke bedragen “vóór” en “tot” omzetting van toepassing zijn, en welke voorwaarden in uw specifieke situatie kunnen spelen.^[4]

onderwerpen

Voor u begint met premievrij maken is het nuttig om het onderwerp systematisch op te bouwen: eerst betekenis en impact, daarna voorwaarden en berekening/logica, en vervolgens het aanvraag- of wijzigingsproces en de nazorg.

1) Start bij de betekenis van premievrij maken

Lees eerst de uitleg in betekenis om precies te zien wat er met uw verzekering gebeurt zodra u stopt met premiebetaling en wat dat betekent voor de uitkering bij overlijden.^[1]

2) Controleer voorwaarden die bepalen of omzetting kan of stopt

Ga vervolgens naar voorwaarden. Daar wordt meestal duidelijk uitgelegd wanneer premievrij maken mogelijk is en welke uitzonderingen of beperkingen kunnen gelden, waaronder situaties waarin de premievrije waarde te laag is en de verzekering eindigt.^[1]

Als u daarnaast kijkt naar aanvullende clausules rond beperkingen en uitkeringen, helpt het ook om te weten dat in algemene voorwaarden uitsluitingen kunnen bestaan. In de TWENTHE-voorwaarden staat bijvoorbeeld dat bij overlijden door specifieke oorzaken (zoals zelfmoord binnen 2 jaar na ingangsdatum, een actieve oorlogstoestand en andere genoemde situaties) geen volledige uitkering verschuldigd is en dat in zulke gevallen de afkoopwaarde wordt uitgekeerd.^[5]

3) Bekijk wat er na omzetting gebeurt

De volgende stap is: wat gebeurt er daarna in de praktijk? Zie na premievrij maken voor onderwerpen als polisbehoud en aandachtspunten nadat de verzekering premievrij is voortgezet.^[1]

Ook relevant: sommige polissen kennen een proces voor situaties waarin een verzekering (door betalingsachterstand) wordt geschorst en later opnieuw kan worden voortgezet. In DELA-voorwaarden staat bijvoorbeeld beschreven dat bij te late premiebetaling eerst een brief wordt gestuurd, daarna premie uit waarde kan worden betaald en vervolgens schorsing kan volgen; na een periode kan het onder voorwaarden weer laten ingaan mogelijk zijn, waarbij ook (opnieuw) vragen over gezondheid kunnen worden gesteld.^[3]

4) Kijk naar de impact op de dekking zelf

Gebruik nieuwe dekking om te begrijpen hoe de dekking bij premievrij maken feitelijk wordt omgezet en welke onderdelen van verzekerd bedrag kunnen wijzigen. In de polisvoorwaarden komt terug dat de premievrije waarde wordt bepaald op basis van opgebouwde waarde en inhoudingen, en dat dit leidt tot een premievrije waarde bij overlijden.^[1]

Aanvullend kunt u controleren of en hoe “dekking blijft” in uw polisconstructie. Zie daarvoor dekking blijft, zodat u kunt onderscheiden tussen “wel verzekerd bij overlijden” en “welke hoogte” na omzetting.^[1]

5) Volg het aanvraagproces en de vereiste stappen

Als u daadwerkelijk wilt stoppen met premiebetaling, hoort daarbij een procedure. Zie aanvraagproces voor de praktische volgorde van stappen en wat er doorgaans nodig is om de omzetting te laten verwerken.^[1]

6) Maak de link met alternatieven en verwante onderwerpen

Premievrij maken staat naast andere polisacties. Daarom is het nuttig om verwante topics mee te nemen:

• Mogelijke effecten en gevolgen bij waarde/afwikkeling: mogelijke gevolgen.^[1]
• Situaties rond polisoverdracht binnen structuren zoals fusie of overname, die voorwaarden en interpretatie kunnen raken: fusie of overname.^[6]
• Soms kunnen daarbij ook nieuwe voorwaarden gaan spelen; check dat bij een wijzigende aanbiederstructuur in uw documenten.^[6]

Controlepunten

Gebruik deze controlepunten om “wat verandert er” concreet te maken op basis van de tekst in uw polisdocumenten.

1) Welke onderdelen kent uw premie?

Leg in uw polis vast of premie is opgebouwd uit spaarpremie, risicopremie en kostenopslag. Dat staat in de aangeleverde polisvoorwaarden expliciet zo beschreven. Dit is nodig om te snappen welke componenten bij premievrij maken ophouden (premiebetaling) en welke componenten via opgebouwde waarde nog doorwerken in de premievrije omzetting.^[1]

2) Wat trekt men af bij premievrij maken?

Concreet in de polisvoorwaarden staan inhoudingen genoemd bij premievrij maken: de premievrije waarde wordt berekend als opgebouwde waarde (met rente) minus eenmalige kosten voor premievrij maken en minus jaarlijks terugkerende administratiekosten.^[1]

Noteer in uw eigen polis of er vergelijkbare kostenposten staan en of er eenmalige bedragen of terugkerende administratiekosten worden genoemd.

3) Is er een grens waaronder de verzekering stopt?

Controleer of uw polis een minimale premievrije waarde of een rekenkundige grens heeft. In de aangeleverde polisvoorwaarden is beschreven dat de verzekering eindigt als het verzekerde bedrag na premievrij maken lager is dan 2% van het oorspronkelijk verzekerde bedrag én lager dan € 50.^[1]

4) Krijgt de begunstigde minder bij overlijden?

De polisvoorwaarden geven expliciet aan dat het bedrag dat de begunstigde ontvangt lager is dan wanneer premie blijft betalen. Het verschil is dus niet alleen “technisch”; het is een inhoudelijk effect van de omzetting.^[1]

5) Wat geldt er als premie niet op tijd wordt betaald?

Als u premievrij maken onderzoekt, kan het ook relevant zijn om te begrijpen wat er gebeurt bij betalingsachterstand. In DELA-voorwaarden staat een stappenplan: bij niet tijdig betalen krijgt u binnen een maand een brief, daarna kan premie uit de waarde worden betaald volgens actuariële rekenmethode voor afkoop; is waarde onvoldoende, dan kan schorsing plaatsvinden en bent u tijdelijk niet verzekerd. Bij onvoldoende waarde na 6 maanden kan de verzekering stoppen en wordt afkoop uitgekeerd; als er wel waarde genoeg is, wordt de verzekering premievrij voortgezet.^[3]

6) Zijn er beperkingen of uitsluitingen die invloed hebben op uitkering?

Bij het “wat krijgt men bij overlijden” hoort ook de vraag welke gebeurtenissen leiden tot beperking van uitkering. In TWENTHE-voorwaarden staat dat in specifieke situaties geen volledige uitkering verschuldigd is en dat dan de afkoopwaarde kan worden uitgekeerd, met voorbeelden als zelfmoord binnen 2 jaar na ingangsdatum en een actieve oorlogstoestand.^[5]

Dit is niet hetzelfde als premievrij maken, maar het is wel onderdeel van het totaalplaatje: premievrij maken bepaalt de hoogte van de premievrije waarde, terwijl beperkingsclausules kunnen bepalen welk soort uitkering daadwerkelijk wordt gedaan.

Bronnen

1. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 10
2. Dela algemene voorwaarden, p. 4
3. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4
4. TWENTHE, Bijzondere voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 2
5. TWENTHE, Bijzondere voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 4
6. TWENTHE, Algemene voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 4