Waarde actualiseren bij oude en overgenomen uitvaartpolissen

Kort antwoord

Waarde actualiseren betekent dat het verzekerde bedrag (en vaak ook de premie) periodiek wordt aangepast zodat de dekking meebeweegt met veranderende uitvaartkosten. In veel polissen gebeurt dit via indexering. Bij indexerende polissen gelden vaste momenten en rekenregels voor de aanpassing, bijvoorbeeld op basis van de consumentenprijsindex (CPI) of een benadering van uitvaartkostenstijgingen. Soms kunt u indexering (deels) stopzetten, waarna het laatst geldende geïndexeerde bedrag als maximaal te besteden bedrag kan gelden.^[1]

Afbakening

In dit deelonderwerp gaat het over het actualiseren van de waarde op een (oude of overgenomen) uitvaartpolis. Denk daarbij aan:

• Indexering van het verzekerde bedrag (en vaak ook van reeds geïndexeerde bedragen).
• Effect op premie: bij indexerende verzekeringen kan de premie jaarlijks worden verhoogd, met mogelijk een rol voor winstdeling.^[1][2]
• Rekenmoment en grondslag: bijvoorbeeld verhogen of verlagen per 1 januari op basis van CPI, of een actuariële methode gebaseerd op uitvaartkostenstijgingen.^[1][2]

Niet in scope zijn:

• Een persoonlijke keuzeanalyse of productvergelijking (“welke polis is het beste”), omdat dit hier niet bedoeld is als individueel advies.
• Losse claims zonder onderliggende polisvoorwaarde of informatiedocument.

Deelonderwerp-overzicht

Binnen dit onderwerp werken we toe naar vier onderdelen die samen de “waarde actualiseren”-vraag compleet maken:

1. Huidige dekking Hier gaat het om wat er in uw polis staat en hoe u de dekking leest, zodat u kunt plaatsen wat er met “waarde” bedoeld wordt.

• Lees verder bij: huidige dekking.

2. Indexatiehistorie Dit onderdeel helpt u achterhalen welke aanpassingen eerder zijn doorgevoerd. Dat is belangrijk omdat indexatie vaak jaarlijks plaatsvindt en omdat u wilt begrijpen wat de huidige stand is.

• Lees verder bij: indexatiehistorie.

3. Opgave aanvragen Soms kunt u niet alles uit de polis zelf afleiden. Dan draait het om het opvragen van een actuele opgave en het controleren welke bedragen daarbij worden gebruikt.

• Lees verder bij: opgave aanvragen.

4. Context: fusie of overname Bij overgangen tussen verzekeraars (bijvoorbeeld door fusie of overname) kan administratie, documentatie of interpretatie veranderen. Daarom is het nuttig om ook te kijken naar de onderliggende overgang.

• Lees verder bij: fusie of overname.

Daarnaast kan ook “onbekende polis”, “oude productnamen” of “papieren polis” relevant zijn als u moeite hebt om de juiste polisvariant te identificeren.

Welke kosten kunnen spelen

Bij waarde actualiseren gaat het uiteindelijk om de relatie tussen de dekking en de uitvaartkosten. Indexeringsmechanismen proberen doorgaans de verzekerde waarde in lijn te houden met stijgende kosten. In de polisvoorwaarden kan dat op verschillende manieren zijn uitgewerkt, bijvoorbeeld:

• Verhoging of verlaging volgens CPI In de voorwaarden staat dat het verzekerde bedrag en reeds geïndexeerde bedragen jaarlijks (of soms eens per aantal jaren) worden verhoogd of verlaagd per 1 januari, overeenkomstig het CPI. In diezelfde uitleg wordt CPI gedefinieerd als de prijsindex in vergelijking met het voorgaande jaar (met als peildatum “medio oktober”).^[1]

• Indexering gebaseerd op uitvaartkostenstijgingen Voor bepaalde polissen kan de indexering afwijken van de standaard CPI-benadering. Dan wordt de indexering bepaald op basis van een verwachting van toekomstige uitvaartkostenstijgingen en op basis van gemiddelde uitvaartkostenstijgingen uit het voorgaande jaar voor het omschreven uitvaartpakket op de polis.^[1]

• Actuariële berekening en winstdeling (DELA-context) Bij DELA wordt voor indexerende polissen het verzekerd bedrag en de premie jaarlijks aangepast door te kijken of en hoeveel de uitvaartkosten zijn gestegen. Voor de premiestijging wordt een actuariële rekenmethode gebruikt. Daarbij kan winstdeling op dat moment een rol spelen bij de hoogte van de premiestijging.^[2]

Kort gezegd: de “kostenkant” verschijnt in de voorwaarden als referentiepunt voor de aanpassing van waarde en premie.

Wat beïnvloedt het bedrag

De hoogte van het verzekerde bedrag dat uiteindelijk van kracht is, wordt door meerdere factoren beïnvloed. Hieronder de belangrijkste, zoals die in de bronnen terugkomen.

1) Het indexeringsmechanisme (CPI of uitvaartkosten)

Als uw polis (deels) indexeert, bepaalt het mechanisme hoe de wijziging wordt vastgesteld. Bij de Twenthealth-context (voorbeeld uit de voorwaarden) gaat het om CPI op basis van een peiling in oktober en het moment 1 januari.^[1]

2) Tussentijdse al geïndexeerde bedragen

Niet alleen het oorspronkelijke verzekerde bedrag, maar ook reeds geïndexeerde bedragen kunnen opnieuw worden verhoogd of verlaagd. Dat betekent dat u bij het lezen van uw polis of jaaropgave vooral moet letten op de actuele stand en de reden van de laatste wijziging.^[1]

3) Premie en indexpremie (en een mogelijk verband met winstdeling)

Indexering hangt bij sommige verzekeraars samen met een indexpremie tot overlijden. Bij stopzetting of beëindiging van indexering kan het geïndexeerde bedrag worden vastgezet als maximaal te besteden bedrag voor uitvaartkosten.^[1]

In de DELA-voorwaarden komt daarnaast naar voren dat winstdeling bij indexerende polissen kan worden gebruikt om de premieverhoging te beperken. Daardoor gaat de premie omhoog voor het deel van de indexering dat niet door winstdeling wordt gedekt. Als het verzekerd bedrag op de polis niet geïndexeerd wordt, kan winstdeling juist worden gebruikt om het verzekerd kapitaal te verhogen (met dus een andere uitkomst dan “winstdeling uitbetalen”).^[2]

4) Stopzetten van indexering (en wat dat praktisch betekent)

Een belangrijk controlevraagstuk bij waarde actualiseren is: wat gebeurt er als u indexering stopt? In de Twenthealth-voorwaarden staat dat u de indexering kunt stopzetten met een aangetekende brief. Dan geldt het geïndexeerde verzekerde bedrag volgens het laatst bekende indexcijfer als het maximaal te besteden bedrag voor uitvaartkosten; u ontvangt bovendien een nieuwe polis. Er kunnen kosten in rekening worden gebracht voor het opstellen van die nieuwe polis.^[1]

Bij een onderwerp over “oude en overgenomen polissen” helpt dit u om te begrijpen of de waarde die u nu ziet, nog meebeweegt of dat die (deels) vaststaat.

5) Voorwaarde dat aanpassingen “nieuw beleid” vereisen

Bij sommige wijzigingen krijgt verzekeringnemer een nieuwe polis. Bij DELA wordt expliciet genoemd dat u ieder jaar een nieuwe polis krijgt bij aanpassing van verzekerd bedrag en premie voor indexerende polissen. Dat is relevant als u uw indexatiehistorie wilt reconstrueren: de “bron” van wijzigingen kan steeds in nieuwe polisdocumenten zitten.^[2]

Voorbeeld met aannames (hoe u zelf rekent en controleert)

Onderstaande werkwijze is bedoeld om te laten zien hoe u een waarde-actualisatie kunt plaatsen, niet om een uitkomst te garanderen. U kunt dit gebruiken om uw documenten te vergelijken.

1. Noteer de actuele verzekerde waarde Neem de stand over zoals die op uw polisblad of recente jaarinformatie staat.

• Ga ook na wat dit betekent voor uw dekking: hoe vraag je bevestiging over huidige dekking.

2. Zoek de laatste indexeringsrubriek Kijk in uw polisvoorwaarden of jaarinformatie naar de regel voor indexering: CPI per 1 januari en definitie/peiling, of een uitvaartkostenstijging-anker met actuariële berekening.^[1][2]

3. Vergelijk met de indexatiehistorie Maak een korte lijst van wijzigingsmomenten en controleer of de actuele waarde logisch aansluit op de eerdere stand.

• Gebruik hiervoor: indexatiehistorie.

4. Check de “rol” van winstdeling (als die relevant is bij de verzekeraar) Als in uw documenten winstdeling wordt genoemd in relatie tot indexatie, beoordeel dan of die wordt ingezet om premieverhogingen te beperken of om het verzekerd kapitaal te verhogen.^[2]

5. Controleer of indexering (deels) is stopgezet Als er een statuswijziging is geweest, kan de waarde vastgezet zijn als maximaal te besteden bedrag.^[1]

• Als u twijfelt, is het vaak logisch om een actuele opgave te laten controleren via: opgave aanvragen.

Wat controleren

Gebruik onderstaande controlepunten om verwarring bij oude en overgenomen polissen te verminderen.

Controlepunt 1: staat uw polis “indexerend” vermeld?

Zoek naar taal als jaarlijks verhogen/verlagen, indexeren, of een bepaling “per 1 januari”. Bij sommige polissen kan de indexering afwijken (bijvoorbeeld niet puur CPI, maar een kostenverwachting voor een omschreven uitvaartpakket).^[1]

Controlepunt 2: wat is de actuele stand en wat is de meetbasis?

• Is het verzekerde bedrag verhoogd of verlaagd?
• Geldt het om een oorspronkelijk bedrag of om reeds geïndexeerde bedragen?
• Krijgt u ieder jaar een nieuwe polis met nieuwe bedragen?

Voor DELA staat dat u ieder jaar een nieuwe polis leest bij aanpassing van verzekerd bedrag en premie.^[2]

Controlepunt 3: is er een mogelijkheid tot stopzetten en is die gebruikt?

Bij Twenthealth is stopzetten van indexering mogelijk met een aangetekende brief; daarna geldt het laatst bekende indexcijfer als basis voor het maximaal te besteden bedrag, met een nieuwe polis en mogelijke kosten.^[1]

Controlepunt 4: welke bedragen zijn gekoppeld aan uitvaartkosten (maximaal te besteden bedrag)

Let bij stopzetting op de formulering die aangeeft wat het geïndexeerde bedrag wordt “als maximaal te besteden bedrag voor uitvaartkosten”. Dat helpt bij het voorkomen van misverstanden bij toekomstige uitgaven.

Controlepunt 5: aansluiting met uw bredere poliscontext

Waarde actualiseren staat nooit los van de rest van de polis. Als uw vragen gaan over dekking, lees eerst het deel over huidige dekking. Als u de juiste polisvariant niet herkent, kan het nodig zijn om te kijken naar identiteits- en documentvragen zoals:

• onbekende polis
• oude productnamen
• papieren polis
• en eventueel fusie of overname

Ook op clusterniveau helpt het om te weten waar waarde actualiseren in het geheel past: zie oude en overgenomen polissen.

Bronnen

1. TWENTHE, Bijzondere voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 2
2. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4