Looptijd bij afkoopberekening: wat betekent het en wat controleer je?

Kort antwoord

Met looptijd bedoelen verzekeraars doorgaans de periode waarin de verzekering loopt volgens de polisvoorwaarden. In een afkoopberekening raakt looptijd vaak aan twee zaken: (1) vanaf wanneer en tot wanneer je dekking geldt en (2) hoe lang (en wanneer) je premie betaalt of betaald heeft. Omdat die details per polis kunnen verschillen, is het belangrijk om je eigen polisgegevens te controleren voordat je een afkoopberekening laat maken of zelf een aanbieder-vraag formuleert.

Welke aspecten spelen mee

1. Premieperiode en wanneer je premie betaalt

De premie kan tijdelijk of levenslang verschuldigd zijn. In algemene voorwaarden wordt bijvoorbeeld beschreven dat je voor iedere verzekerde een eenmalige, tijdelijke of levenslange premie betaalt; wat de premie is, staat op de polis. Bij tijdelijke premie betaal je tot de datum die op de polis staat^[1]

Bij DELA wordt ook uitgelegd dat je de premie op de premievervaldag betaalt en dat je bij vooruitbetaling betaalt^[1] Je premie verandert in elk geval jaarlijks door indexering (als je polis indexeert) en daarnaast kunnen er situaties zijn waarin een aanvullende premieverandering geldt^[2]

2. Indexering en winstdeling tijdens de looptijd

Looptijd is niet alleen een kalenderperiode, maar ook de tijd waarin waardevorming en aanpassingen kunnen plaatsvinden. Voor DELA wordt bijvoorbeeld uitgelegd dat het een waardevaste verzekering is: de waarde wordt jaarlijks aangepast aan de stijging van uitvaartkosten, en dat de premie mee stijgt^[3]

Daarnaast wordt beschreven dat door indexatie de premie stijgt en dat (afhankelijk van de winstdelingsregeling) een deel van die hogere premie kan worden beperkt via winstdeling^[1] In de productleeswijzer staat ook dat DELA de mate van meedelen in de winst vaststelt volgens de winstdelingsregeling en dat die regeling jaarlijks wordt toegepast^[1]

3. Wat er gebeurt bij premieachterstand

Bij een afkoopberekening is het relevant om te weten of de polis (tijdelijk) is geschorst of premievrij voortgezet. Als je premie niet op tijd wordt betaald, kan dat gevolgen hebben voor de dekking. In algemene voorwaarden staat bijvoorbeeld dat als je premie niet tijdig wordt betaald, DELA de premie uit de afkoopwaarde kan betalen; is die niet of onvoldoende, dan wordt de dekking geschorst en ben je tijdelijk niet verzekerd^[1]

Na verloop van tijd wordt beschreven dat afhankelijk van de waarde van de verzekering wordt bekeken of premievrije voortzetting mogelijk is, of dat de verzekering stopt en een eventuele afkoopwaarde wordt uitgekeerd^[1]

Verschillen per situatie

1. Looptijd kan samenlopen met leeftijdsmomenten en wijzigingen in premie

Bij sommige situaties verandert de premie en wordt de looptijd/doorlooptijd aangepast. In de voorwaarden wordt bijvoorbeeld genoemd dat als er verzekerde kinderen onder de 25 jaar op de polis verzekerd zijn tegen kinderpremie, de premie wordt verhoogd naar een volwassenenpremie en de looptijd van de verzekering vanaf een specifiek moment wordt verlengd (bijvoorbeeld vanaf de eerste van de maand na de 25e verjaardag, of eerder bij bepaalde situaties)^[1]

2. Welke keuzes bepalen jouw premie- en looptijdbereik

Ook bij andere uitvaartverzekeringen kan looptijd gekoppeld zijn aan de keuze hoe lang je premie betaalt. In het informatiedocument van a.s.r. staat bijvoorbeeld dat je zelf kunt kiezen hoe lang je premie betaalt, waarbij een langere periode leidt tot een lagere premie per maand en kortere periode tot een hogere premie per maand^[4] Daar staat ook dat je kunt kiezen uit minimaal 5 jaar en maximaal tot in het 85ste levensjaar^[4]

3. Indexerende versus niet-indexerende polis

Een indexerende polis heeft jaarlijks een aanpassing van premie en/of verzekerd bedrag. In algemene zin wordt bij DELA beschreven dat bij indexerende polissen het verzekerd bedrag en de premie jaarlijks worden aangepast (met een actuariële rekenmethode voor de premiestijging)^[1] Als een verzekering niet indexeert, kan op de polis staan dat er bijvoorbeeld een optieclausule is om het verzekerd bedrag periodiek te verhogen^[1]

Wat controleren

Onderstaande controlepunten helpen je om de looptijd die voor jouw afkoopberekening relevant is scherp te krijgen.

1. Staat de premie tijdelijk of levenslang op de polis?

Lees of er sprake is van tijdelijke premie tot een datum op de polis, of een levenslange premie^[1] Dit is een kernvraag bij looptijd.

2. Vanaf wanneer geldt de verzekering en tot wanneer?

Zo wordt bij DELA beschreven dat de verzekering ingaat op de datum op de polis en dat verzekerden in principe hun hele leven verzekerd zijn (met nuance dat verzekerden pas verzekerd zijn nadat de eerste premie en bijkomende kosten zijn ontvangen)^[5]

3. Is de polis indexerend en wat doet indexering met premie en waarde?

Als je polis indexeert, check dan hoe jaarlijks wordt aangepast. Voor DELA wordt uitgelegd dat de coöperatie jaarlijks op 1 januari indexeert en dat je informatie ontvangt over indexatie via het polisblad^[3]

4. Speelt er winstdeling mee in jouw polis?

Omdat winstdeling invloed kan hebben op hoe premie wordt verhoogd of (bij niet-indexerende situaties) hoe verzekerd kapitaal/verzekerd bedrag verandert, wil je weten of winstdeling voor jouw polis van toepassing is^[1]

5. Was er (tijdelijk) een situatie door premieachterstand?

Als je premie niet op tijd is betaald, kunnen schorsing of premievrije voortzetting een rol spelen. Dat kan de stand van zaken bij afkoop beïnvloeden^[1]

6. Vergelijk niet alleen looptijd, maar ook de context: wat verzeker je precies?

Bij a.s.r. bijvoorbeeld wordt uitgelegd dat je een vast bedrag bij overlijden verzekert dat hoger kan worden door jaarlijkse verhoging, en dat je keuzes kunt maken over premiebetaling en stopzetten van verhogingen^[4] Daardoor kan looptijd in jouw situatie anders doorwerken dan bij polissen waar andere mechanismen gelden.

Neutrale vervolgstap: laat de aanbieder bevestigen wat er met looptijd gebeurt in jouw afkoopberekening

Omdat formuleringen en rekenmechanismen per aanbieder en polis kunnen verschillen, is het verstandig om je bevindingen uit je polis te vertalen naar een concrete vraag. Als eerste stap naar de juiste vraag kun je ook het overzicht met berekening bekijken, zodat je de relatie tussen looptijd en afkoop als geheel ziet. Daarna kun je gerichter doorvragen met behulp van het onderwerp wat betekent looptijd in een bestaande uitvaartpolis.

Om je vraag scherp te maken kun je bovendien deze verdiepende stukken gebruiken:

• hoe werkt looptijd bij een uitvaartverzekering
• welke documenten zijn nodig voor looptijd
• welke gegevens moet je controleren bij looptijd
• wat kan per aanbieder verschillen bij looptijd
• hoe vraag je bevestiging over looptijd

Als je looptijd vooral vergelijkt met wat je hebt betaald, kan het ook helpen om naast looptijd inleg mee te nemen, omdat beide samen inzicht geven in hoe de afkoop tot stand kan komen.

Bronnen

• DELA Algemene voorwaarden: premie, tijdelijke premie, indexering/winstdeling en gevolgen bij premieachterstand^[6]
• DELA productleeswijzer: indexatie, winstdeling en enkele toelichtingen over premie en waarde^[7]
• a.s.r. informatiedocument: keuze premieperiode en gevolgen daarvan voor premie^[8]

Bronnen

1. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4
2. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 2
3. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1
4. a.s.r., Productinformatie uitvaartverzekering, p. 1
5. DELA, Algemene voorwaarden, p. 2
6. DELA, Algemene voorwaarden, p. 2-5
7. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1-2
8. a.s.r., Productinformatie uitvaartverzekering