Overlijden verzekeringnemer: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Kort antwoord

Als de verzekeringnemer overlijdt, draait het in een bestaande uitvaartpolis vooral om (1) wie er volgens de polis als begunstigde geldt, (2) welke administratieve meldingen en documenten nabestaanden moeten aanleveren en (3) welke uitzonderingen of beperkingen invloed kunnen hebben op uitkering of rechten. Hieronder staan de belangrijkste verschillen en controlepunten die je kunt checken voordat je actie onderneemt.

Definitie en afbakening

Overlijden verzekeringnemer gaat over het moment waarop de persoon die de verzekering heeft afgesloten en (bij veel polissen) ook de contractuele rol vervult, komt te overlijden. Dat is niet hetzelfde als het overlijden van de verzekerde (de persoon op wiens leven de uitkering is gebaseerd).

Binnen polisbepalingen zie je vaak drie begrippen terug:

• Verzekeringnemer: degene die het contract afsluit en bepaalde verplichtingen heeft.
• Begunstigde: de partij aan wie (uiteindelijk) de uitkering moet worden betaald.
• Verzekerde: de persoon op wiens overlijden de uitkering hoort te volgen.

In veel voorwaarden wordt bovendien uitgegaan van het feit dat de verzekering tijdens looptijd en bij uitkering wordt afgehandeld volgens de regels rondom meldingen, documenten en (waar van toepassing) uitzonderingen. Zo staat bijvoorbeeld dat bij overlijden nabestaanden het overlijden onverwijld moeten melden en dat de uitkering plaatsvindt na ontvangst van vereiste bescheiden en akkoordbevinding^[1]

Hoe het werkt

1) Contract blijft bestaan, maar uitkering en afhandeling volgen voorwaarden

De polis is strikt juridisch geregeld. Voorbeelden uit algemene voorwaarden zijn dat bepaalde rechten niet vrij overdraagbaar zijn. Zo staat dat de verzekering strikt persoonlijk is en dat overdracht van een bestaande polis naar een andere persoon niet is toegestaan^[1] Dat betekent praktisch: bij overlijden van de verzekeringnemer komt er geen automatische “nieuwe verzekeringnemer” op dezelfde polis.

2) Begunstiging bepaalt wie de uitkering ontvangt

De begunstiging kan in de polis zijn vastgelegd. In de voorwaarden wordt uitgegaan van een standaard volgorde wanneer er geen eigen keuze is gemaakt. Daarbij is onder meer opgenomen dat bij overlijden van de verzekeringnemer de volgende begunstigde in de standaardreeks optreedt, en bij ontbreken van een partner de uitkering naar de erfgenamen gaat^[2]

Je ziet ook dat je (tijdens de looptijd) begunstiging kunt aanpassen: het verzoek moet ondertekend zijn en de nieuwe begunstiging geldt vanaf het moment dat het verzoek is ontvangen^[2]

3) Melden van overlijden en aanleveren van documenten

Bij overlijden moet er een administratieve melding komen. In de voorwaarden is vastgelegd dat nabestaanden het overlijden onverwijld moeten melden, waarna de verzekeraar opdracht kan geven tot verzorging, tenzij dat al anders is geregeld. Vervolgens moet de verzekeraar zo spoedig mogelijk in het bezit worden gesteld van een bewijs van overlijden, de originele polis(sen) en een kopie van de definitieve uitvaartrekening, met het verzekerde bedrag in mindering gebracht^[1]

Als originele polissen ontbreken, kunnen er poliskosten verschuldigd zijn voor duplikaten^[1]

Wat kan verschillen

Hieronder staan de vergelijkcriteria en wat er per criterium kan verschillen wanneer de verzekeringnemer is overleden.

A. Wie ontvangt de uitkering (begunstiging)

Optie 1: begunstiging staat standaard vast

• In de standaardregeling volgt de uitkering de volgorde die in de polisvoorwaarden is beschreven (verzekeringnemer → partner → erfgenamen, als van toepassing)^[2]

Optie 2: begunstiging is aangepast

• Als er een andere begunstiging is gekozen, geldt dat volgens het polisblad. Ook is beschreven dat de begunstiging kan veranderen via een ondertekend verzoek, met ingang vanaf ontvangst door de verzekeraar^[2]

Beperking/controlepunt: check of het polisblad actueel is (en of er wijzigingen zijn geregistreerd). Dit is vooral relevant omdat begunstigingskeuzes bepalen aan wie betalingen plaatsvinden.

B. Uitkering via uitvaartverzorger versus uitbetaling aan begunstigde

Optie 1: uitkering aan de uitvaartverzorger

• Als gekozen is voor uitkering aan de uitvaartverzorger, dan worden kosten van de uitvaart vergoed tot maximaal het verzekerde bedrag, na aanlevering van o.a. rekening, polisblad en bewijs van overlijden^[2]

Optie 2: uitkering naar begunstigde

• Blijft er geld over na vergoeding aan de uitvaartverzorger, dan wordt het restant uitbetaald aan de verzekeringnemer of (na overlijden) aan erfgenamen^[2]

Beperking/controlepunt: controleer welk uitkeringskanaal in de polis is gekozen, omdat dit de afwikkeling in de praktijk beïnvloedt.

C. Uitzonderingen die uitkering (kunnen) beperken

Optie 1: geen uitsluiting van toepassing

• Bij overlijden wordt het verzekerde bedrag uitbetaald zoals dat op dat moment is verzekerd (voor zover geen uitzonderingen gelden)^[3]

Optie 2: uitsluiting of beperking door voorwaarden

• In algemene voorwaarden staan o.a. beperkingen bij overlijden door zelfmoord/poging binnen 2 jaar na ingangsdatum en bij o.a. actieve oorlogstoestand, molest, chemische/bacteriologische aanslagen, atoomreacties en radioactieve straling (met uitzonderingen bij medische behandeling), epidemieën en terrorisme^[4]
• Ook wordt genoemd dat bij overlijden binnen 1 jaar na ingangsdatum (bij verzekeringnemer/verzekerde van 66 jaar of ouder en als geen koopsom is afgesloten) maximaal een derde deel van het in de polis genoemde verzekerde bedrag kan worden uitgekeerd als aandeel in de uitvaartkosten^[4]

Beperking/controlepunt: bepaal (op basis van de polisvoorwaarden) welke beperking relevant kan zijn voor de situatie rond datum van ingang en de omstandigheden die in voorwaarden genoemd worden.

Gerelateerde uitleg

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over minderjarige verzekerde: verschillen, uitzonderingen en controlepunten.

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over overdracht: verschillen, uitzonderingen en controlepunten.

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over hoe vraag je bevestiging over overlijden verzekeringnemer.

Bronnen

1. TWENTHE, Algemene voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 2
2. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 7
3. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 6
4. TWENTHE, Algemene voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 4