Begunstiging in een bestaande uitvaartpolis: wie ontvangt de uitkering?

Kort antwoord

Begunstiging bepaalt wie de uitkering uit uw uitvaartverzekering ontvangt en in welke volgorde. U kunt in veel gevallen tijdens de looptijd de begunstiging wijzigen, waardoor de uitbetaling bij overlijden anders kan uitkomen dan de standaardregel in de polis. Daarnaast kunnen polisvoorwaarden uitzonderingen of specifieke betalingsregels bevatten, bijvoorbeeld bij oorlog of wanneer de begunstigde betrokken is bij het overlijden (opzet of grove schuld).^[1]

Afbakening

Met begunstiging wordt bedoeld: de (personen) of partij(en) die volgens de polis recht hebben op het verzekerde bedrag (of het bedrag dat na beoordeling wordt uitgekeerd) bij overlijden van de verzekerde. In dit onderwerp gaat het om vier kernelementen:

1. Begunstigde(n): wie wordt (worden) aangewezen.
2. Uitkering aan verzorger: wanneer de uitkering bedoeld is om (direct of via verrekening) uitvaartkosten te betalen aan de uitvaartverzorger.
3. Volgorde van begunstiging: hoe de polis omgaat met meerdere begunstigden (bijvoorbeeld eerst begunstigde 1, daarna begunstigde 2, enzovoort).
4. Wijzigbaarheid tijdens de looptijd: wat u kunt aanpassen en vanaf wanneer een wijziging geldt.

Dit onderwerp richt zich nadrukkelijk op het begrijpen van de polisregels die hierover in de voorwaarden en/of op het polisblad staan. Het bespreekt niet welke uitkering of dekking u persoonlijk nodig heeft (geen persoonlijke productaanbeveling). Ook worden er geen bronloze, veranderlijke claims toegevoegd.

Onderliggende onderwerpen

U vindt in dit onderwerp artikelen die ieder één deelonderwerp uitwerken. Als u snel zoekt naar een specifiek punt, begin dan bij het onderliggende onderwerp dat het dichtst aansluit op uw vraag:

• begunstigde: wat u precies bedoelt met begunstigde(n), en hoe dit op het polisblad is vastgelegd.
• uitkering aan verzorger: hoe de uitkering wordt besteed als ervoor is gekozen om de uitvaartverzorger (deels of tot maximaal het verzekerde bedrag) te laten vergoeden.
• volgorde van begunstiging: hoe de volgorderegel werkt bij meerdere begunstigden en wanneer een begunstigde wel of niet in aanmerking komt.

Deze clusterpagina helpt u eerst met een oriëntatie: welke aspecten spelen mee, welke variaties kunt u tegenkomen, en welke controlepunten helpen u om uw bestaande polis helder te krijgen. Als u ook breder wilt weten waar u informatie in uw polis vindt, is de bredere context bij polis lezen relevant.

Controlepunten

Onderstaande controlepunten zijn bedoeld om de bestaande begunstiging in uw polis te begrijpen en om gericht een wijziging of aanbiedervraag voor te bereiden. Gebruik ze als checklist wanneer u uw polisblad en bijbehorende voorwaarden naast elkaar legt.

1) Staat de begunstiging op het polisblad, en wie is “1e” en “2e” begunstigde?

In de polisvoorwaarden staat vaak een systeem waarbij begunstiging op het polisblad wordt vastgelegd. Bij het uitschakelen van de standaard kan dat betekenen dat er specifieke personen zijn aangewezen als eerste, tweede, enzovoort. Een uitlegvoorbeeld uit polisvoorwaarden werkt als volgt: als de 1e begunstigde is overleden of de uitkering heeft afgewezen, dan volgt de 2e begunstigde, en zo verder.^[1]

Controleer daarom:

• Wie staan als begunstigde(n) vermeld?
• Zijn er meerdere personen met een rangnummer?
• Is aangegeven wat er gebeurt bij overlijden of afwijzing van een begunstigde?

2) Als u niets hebt aangewezen: geldt dan een standaardbegunstiging?

Sommige polisvoorwaarden kennen een standaardroute. In het aangehaalde voorbeeld geldt bij ontbreken van een keuze:

• U (verzekeringnemer) bent de eerste begunstigde.
• Overlijdt u? Dan is uw partner de volgende begunstigde.
• Is uw partner ook overleden of bestaat er geen partner? Dan gaat de uitkering naar uw erfgenamen.^[1]

Bij een bestaande polis is dit belangrijk omdat u mogelijk dacht dat “automatisch” iets anders gold. Een snelle vergelijking tussen polisblad en voorwaarden voorkomt verrassingen.

3) Kiest u voor “uitkering aan de uitvaartverzorger”? Dan zijn er voorwaarden voor uitbetalen

Sommige polissen kennen de mogelijkheid om de uitkering te laten besteden aan de uitvaartkosten via de uitvaartverzorger. In de polisvoorwaarden staat bijvoorbeeld dat, wanneer hiervoor is gekozen, de verzekeraar de kosten van de uitvaart aan de uitvaartverzorger vergoedt tot maximaal het verzekerde bedrag. Voor vergoeding moeten onder meer rekening van de uitvaartverzorger, het polisblad en een bewijs van overlijden worden opgestuurd. Blijft er geld over, dan wordt het bedrag uitbetaald aan u of na uw overlijden aan uw erfgenamen.^[1]

Als u wilt controleren of deze route op uw polis van toepassing is, kijk dan naar wat er op het polisblad staat en welke documentatie volgens de voorwaarden nodig is.

4) Is wijziging van begunstiging tijdens de looptijd mogelijk?

In polisvoorwaarden staat doorgaans dat de verzekeringnemer tijdens de looptijd de begunstiging kan veranderen en aan de verzekeraar moet doorgeven wie de nieuwe begunstigden zijn. Daarbij geldt vaak een vormvereiste en een ingangsdatum: het verzoek moet ondertekend zijn en de nieuwe begunstiging geldt vanaf het moment dat de verzekeraar het ondertekende verzoek ontvangt.^[1]

Sommige voorwaarden geven daarnaast aan dat u de volgorde van en de verdeling waarin wordt betaald kunt veranderen, zolang de verzekerde leeft (met een brief).^[2]

Controleer dus:

• Of de polis specifiek spreekt over “begunstiging veranderen” of “volgorde en verdeling aanpassen”.
• Welke stap nodig is (bijvoorbeeld een brief of een ondertekend verzoek).
• Vanaf wanneer de wijziging geldt (vaak vanaf ontvangst).

5) Hoe werkt de volgorde bij meerdere begunstigden met nummers?

Bij meerdere begunstigden kan een rangnummersysteem gelden. In een voorbeeld uit algemene voorwaarden zijn daarbij drie punten benoemd:

• Een begunstigde met nummer 1 krijgt het eerst de uitkering.
• Hoger genummerde begunstigden komen pas in aanmerking als alle lager genummerde begunstigden zijn overleden, ontbreken of de uitkering hebben geweigerd.
• Begunstigden met hetzelfde nummer krijgen elk een zelfde deel van de uitkering.^[2]

Dit helpt om te begrijpen waarom “wie staat waar” (1, 2, 3 of gelijk nummer) in de praktijk doorslaggevend kan zijn.

6) Is er een beperking of uitsluiting als een begunstigde betrokken is bij overlijden?

Sommige voorwaarden bepalen dat wanneer de verzekerde overlijdt door opzet of grove schuld van een begunstigde en dit bekend is voordat uitbetaling plaatsvindt, die persoon geen geld ontvangt. De uitkering gaat dan naar de eerstvolgende begunstigde.^[1]

Dit is geen alledaags punt, maar wel een belangrijk controlepunt: het zegt iets over de “rechtspositie” van begunstigden in specifieke situaties.

7) Zijn er bijzondere omstandigheden waarin het uitkeringsbedrag anders is?

Veelgestelde situaties in polisvoorwaarden zijn onder meer oorlog. In een voorbeeld uit voorwaarden wordt beschreven dat, als er oorlog is in Nederland, het verzekerd bedrag teruggebracht wordt tot 90% en dat ook de premievrije waarde en afkoopwaarde in dezelfde verhouding worden verminderd. Tevens wordt beschreven dat volledige uitkering kan gelden als kan worden aangetoond dat de verzekerde tijdens de actieve oorlogstoestand alleen in landen was waar geen oorlog was, met een termijn om dat aan te tonen.^[3] en^[2]

Let op: deze regels verschillen per verzekeraar en polisvariant. Daarom is het verstandig om uw eigen voorwaarden te controleren in plaats van alleen de algemene uitleg te onthouden.

8) Documenten en uitvoerbaarheid: “hoe komt de uitkering tot betaling?”

Naast wie er begunstigde is, kunt u ook controleren wat er nodig is om tot uitbetaling over te gaan. In het voorbeeld van uitkering aan de uitvaartverzorger worden voorwaarden genoemd zoals het opsturen van rekening, polisblad en bewijs van overlijden.^[1]

9) Zoek de juiste voorwaardenversie bij uw polis

Als u een bestaande polis heeft, is het belangrijk om te weten welke voorwaardenversie daarbij hoort. In sommige situaties verwijst een polis naar een specifieke versie (of er kan sprake zijn van indexering/aanpassingen). Bij het analyseren van uw begunstiging kan het daarom helpen om ook voorwaardenversie erbij te pakken.

Bronnen

1. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 7
2. DELA, Algemene voorwaarden, p. 3
3. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 8