Wat is afkoopwaarde: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Kort antwoord

Afkoopwaarde is de waarde van een verzekering op het moment dat u de polis beëindigt (afkoopt). Bij de berekening wordt volgens de verzekeraar een actuariële rekenmethode gebruikt én worden afkoopkosten in mindering gebracht. De uitkomst kan daarom per polis en per moment verschillen.^[1]

Definitie en afbakening

In de algemene voorwaarden van DELA wordt afkoopwaarde omschreven als: de waarde van de verzekering op het moment van afkoop die DELA volgens haar actuariële rekenmethode voor afkoop bepaalt onder aftrek van kosten; de hoogte van deze kosten kan worden aangepast en DELA publiceert die kosten.^[1]

Let op het onderscheid tussen:

• Afkoop: beëindigen en een bedrag ontvangen (als er voldoende waarde is na afkoopkosten).
• Premievrij maken: stoppen met premiebetalen, waarbij de verzekering voortloopt met een lager verzekerd bedrag vanuit de opgebouwde waarde.

Als u zoekt binnen het onderdeel Betekenis, dan gaat het bij afkoopwaarde vooral om: wat het begrip precies is, hoe het bedrag wordt bepaald en welke situaties tot afwijkende uitkomsten kunnen leiden.

Hoe het werkt

De kern is dat de verzekeraar de afkoopwaarde berekent op basis van de waarde van de polis, met aftrek van afkoopkosten.^[1]

Bij uitvaartverzekeringen met een opbouwcomponent kunnen in de berekening ook factoren zoals rente en (mogelijk) winstdeling een rol spelen. In de productleeswijzer wordt bijvoorbeeld uitgelegd dat de rente waarmee gerekend moet worden invloed kan hebben op de uitkomst van de (indicatieve) afkoopwaarde: bij een stijgende rente kan de uitkomst meestal lager worden.^[2]

Daarnaast kan het percentage winstdeling van jaar tot jaar verschillen.^[3]

Wat kan verschillen

Omdat afkoopwaarde een berekende “waarde op dat moment” is, kunnen er verschillen optreden. U kunt daarbij letten op deze variabelen (en ze terugvinden op of rond uw polisdocumenten/berekening):

1. Tijdstip van beëindigen Hoe langer de verzekering loopt en hoe de opgebouwde waarde zich ontwikkelt, kan de berekende afkoopwaarde beïnvloeden.

2. Afkoopkosten (en aanpassingen daarvan) De voorwaarden noemen afkoopwaarde onder aftrek van kosten, waarbij de hoogte van die kosten kan worden aangepast.^[1]

3. Rente-effecten Als de rente waarmee moet worden gerekend stijgt, kan dat gevolgen hebben voor de uitkomst van afkoop (meestal lager bij hogere rente).^[2]

4. Winstdeling (voor zover van toepassing) In de productleeswijzer staat dat het winstdelingspercentage elk jaar kan verschillen.^[3]

5. Andere keuzes met (gedeeltelijk) vergelijkbare consequenties De productleeswijzer laat ook zien dat de behandeling van afkoop verschilt van premievrij maken: bij premievrij maken worden eenmalige kosten genoemd die al verwerkt zijn in de indicatieve premievrije verzekerde waarde.^[2]

Controlepunten

Onderstaande controlepunten zijn bedoeld om misverstanden te voorkomen, zonder dat dit een advies is.

1) Check hoe afkoopwaarde wordt vastgesteld in uw eigen polis/voorwaarden

Omdat afkoopwaarde expliciet wordt gedefinieerd als een waarde op het moment van afkoop met aftrek van kosten (volgens actuariële rekenmethode), is het belangrijk om te bekijken welke kosten en methode voor uw product gelden.^[1]

2) Vergelijk afkoop met alternatieven zoals premievrij maken (voor uw situatie)

Als u overweegt de premie niet (meer) te betalen of de verzekering eerder te beëindigen, is de uitkomst niet automatisch “afkoop = hetzelfde als premievrij”. De productleeswijzer werkt dit onderscheid uit met een voorbeeld van indicatieve bedragen.^[2]

Daarnaast leggen de algemene voorwaarden uit dat er bij het stoppen van premiebetaling eerst wordt gekeken of de waarde voldoende is voor een premievrije voortzetting; als dat onvoldoende is, kan de verzekering stoppen en wordt de eventuele afkoopwaarde uitgekeerd.^[4]

3) Controleer of er voorwaarden gelden rond de minimaal benodigde waarde

In de productleeswijzer wordt bijvoorbeeld een minimale verzekerde waarde genoemd voor voortzetting als premievrij verzekerd (voor het Gelddeel): dit kan alleen als de opgebouwde waarde voldoende is voor een premievrij verzekerd bedrag van ten minste € 800 (2026). Als de waarde onvoldoende is, kan de verzekeraar de afkoopwaarde overmaken en stopt de verzekering.^[5]

4) Let op “tijdelijke” situaties rond betaling

Als premies niet (op tijd) worden betaald, beschrijven de voorwaarden dat de verzekeraar de premie kan uitbetalen uit de waarde die zij volgens de actuariële rekenmethode voor afkoop bepaalt; is die waarde niet of onvoldoende voorhanden, dan kan de dekking geschorst worden.^[4]

5) Check scenario’s waarbij berekeningen beïnvloed worden door rente en winstdeling

Omdat de uitkomst van afkoop (indicatief) kan dalen bij een stijgende rente en winstdeling van jaar tot jaar kan verschillen, is het zinvol om bij opgevraagde berekeningen te controleren welke aannames/parameters zijn gebruikt.^[2]

Bronnen

1. DELA, Algemene voorwaarden, p. 1
2. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 2
3. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 3
4. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4
5. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1