Mogelijke waarde: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Kort antwoord

Met mogelijke waarde bedoelen we de waarde die een uitvaartverzekering op een bepaald moment kan vertegenwoordigen, bijvoorbeeld bij afkoop of bij vroeger stoppen. In de praktijk kan die waarde verschillen door onderdelen van de polis (zoals diensten versus geld), rekenaannames (zoals rentestand, winstdeling en indexatie) en omstandigheden waardoor de verzekerde wel of niet een uitkering of afkoop krijgt. Zie ook de uitleg binnen mogelijke waarde.

Definitie en afbakening

In de (product)voorwaarden wordt de afkoopwaarde gedefinieerd als de waarde van de verzekering op het moment van afkoop die de verzekeraar bepaalt volgens haar actuariële rekenmethode, onder aftrek van kosten. De hoogte van die kosten kan worden aangepast en wordt gepubliceerd op de website van de verzekeraar.^[1]

Daarmee vormt afkoopwaarde een concreet voorbeeld van “mogelijke waarde” in beëindigscenario’s: de waarde die je daadwerkelijk ontvangt bij beëindigen (als afkoop mogelijk is en de waarde hoger is dan de afkoopkosten).

Hoe het werkt

Wanneer je de verzekering eerder stopt, moet de verzekeraar de (mogelijke) waarde bepalen. In de productleeswijzer wordt uitgelegd dat de waarde bestaat uit de verzekeringstechnische waarde onder aftrek van afkoopkosten. Als die waarde hoger is dan de afkoopkosten, wordt de afkoopwaarde uitbetaald; is de waarde onvoldoende, dan stopt de verzekering en kan de verzekeraar de eventuele afkoopwaarde uitkeren wanneer er nog waarde is.^[2]

Ook als je stopt met premie betalen, kan het karakter van de verzekering wijzigen. Er wordt dan gesproken over een premievrije, niet-indexerende Geldverzekering, met voorwaarden voor de minimale verzekerd bedragensituatie.^[2]

Wat kan verschillen

Bij “mogelijke waarde” kunnen meerdere factoren uit elkaar lopen. Hieronder de belangrijkste variaties binnen de context van beëindigen.

1) Verschil door polisopbouw: dienstenpakket en vrij te besteden geld

Bij het DELA UitvaartPlan wordt het verzekerd pakket beschreven als een Dienstenverzekering en een aanvullend vrij te besteden geldbedrag.^[3]

Als nabestaanden bij een niet-gebruik van het dienstenpakket (of een deel ervan) kiezen voor een andere uitvaartondernemer, kan er sprake zijn van een beperkte vergoeding omdat het voordeel van gunstige inkoopvoorwaarden wegvalt. Dit beïnvloedt dus indirect de uitkomst voor de totale afwikkeling, ook al is “mogelijke waarde” niet hetzelfde als “bijbetalen” door nabestaanden.^[2]

2) Verschil door winstdeling: van jaar tot jaar anders

Het product is winstdelend en de tekst benadrukt dat de winstdeling kan worden beïnvloed door de financiële situatie en dat het aandeel kan variëren: “Het percentage winstdeling kan van jaar tot jaar verschillen.”^[4]

Omdat winstdeling wordt gebruikt om premiestijging door indexatie zoveel mogelijk te beperken (en bij sommige varianten het verzekerd bedrag kan verhogen), kan dit leiden tot verschillen in hoe de mogelijke waarde zich ontwikkelt.^[3]

3) Verschil door indexatie en waardevastheid

Er wordt beschreven dat het DELA UitvaartPlan waardevaste verzekering is en dat de waarde jaarlijks wordt aangepast aan de stijging van uitvaartkosten. Daarvoor stijgt de premie mee.^[2]

Als je stopt of wijzigt, beïnvloed je hoe indexatie (of juist het ontbreken daarvan bij premievrij) doorwerkt in de waarde.

4) Verschil door rentestand bij afkoopberekening

Voor de invloed van rente staat dat wanneer de rente waarmee moet worden gerekend stijgt, dit gevolgen kan hebben voor de uitkomst van de afkoopwaarde en dat de uitkomst meestal lager wordt als de rente stijgt.^[5]

Dit is een belangrijk controlepunt: twee vergelijkbare beëindigingsmomenten kunnen door renteschommelingen tot andere uitkomsten leiden.

5) Verschil tussen beëindigen “vooraf” en “tijdens de looptijd”

Wanneer een verzekering stopt, wordt de uitkomst bepaald door de waarde op dat moment. Daarnaast beschrijft de tekst dat bij bepaalde gebeurtenissen tijdens de looptijd specifieke situaties kunnen optreden, zoals bevriezing bij sanctielijsten of het vervallen van rechten bij misleiding.^[6]

Overeenkomsten

Ondanks verschillen is er een duidelijke gemeenschappelijkheid: de mogelijke waarde hangt in de basis samen met wat er op de polis is opgebouwd en hoe de verzekeraar de waarde op het moment van beëindigen berekent. Ook geldt in het algemeen dat de verzekeraar aangeeft welke minimumvoorwaarden of rekenonderdelen relevant zijn (zoals aftrek van kosten en minimale bedragen in bepaalde situaties).^[2]

Beperkingen

Er zijn enkele beperkingen waardoor “mogelijke waarde” niet altijd een vrij beschikbare uitkomst betekent.

1. Afkoop kan uitkomen op waarde lager dan kosten of met gevolgen van stopzetten: de waarde voor afkoop wordt gevormd door verzekeringstechnische waarde onder aftrek van afkoopkosten.^[2]
2. Geen of beperkte aanspraken bij fraude/misleiding: bij informatie die niet klopt of misleiding kan een verzekering worden gestopt en kan dat gevolgen hebben voor uitkering.^[6]
3. Sanctie- en bevriezingsscenario’s: wanneer betrokkenen op sanctielijsten staan en er geen waarde is, wordt de verzekering opgezegd; bij waarde kan de verzekering direct worden bevroren, waardoor er geen rechten aan kunnen worden ontleend.^[6]

Controlepunten

Gebruik bij het beoordelen van mogelijke waarde deze controlepunten, zonder dat dit direct een advies vormt:

1. Kies de juiste “waarde”-definitie voor jouw situatie: gaat het om afkoop, premievrij maken of een ander beëindigscenario? Afkoopwaarde is expliciet gedefinieerd en gaat uit van actuariële berekening onder aftrek van kosten.

Bronnen

1. DELA, Algemene voorwaarden, p. 1
2. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1
3. Uitvaartverzekering, p. 1
4. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 3
5. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 2
6. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 6